Platon Archives - H.N. Jacobsens Bókhandil

Platon Dialogar onnur bók

Rúni Brimvík — Thu, 29 Oct 2026 16:04:47 +0000

Verk Platons eru eykend av, at næstan øll eru skrivað sum dialogar, samtalur. Tað merkir, at tey eru ein samtala ímillum Sokrates og ein ella fleiri aðrar menn.

Platon er ongantíð sjálvur við í samtalunum, men heldur seg aftanfyri sum rithøvundur. Hann greiðis so statt ikki beinleiðis frá um heimspeki sína, soleiðis sum heimspekingar vanliga gera. Miðling hansara er óbeinleiðis, tað merkir, hon kemur til sjóndar ígjøgnum aðrar persónar, serliga Sokrates. Platon er rithøvundur, og Sokrates er høvuðspersónur Platons, sum tosar tað mesta av tíðini.

Samstundis heldur Sokrates fast við, at hann veit ikki rættiliga nógv um tey evnini, sum kjakast verður umi dialogunum. Við hvørt sigur hann, at hann als einki veit. Harafturímóti endurgevur hann, hvat hann hevur hoyrt frá øðrum, ella hann roynir seg varisliga fram við at orða, hvussu okkurt kundi verið.

Alt hetta merkir, at tað kann vera torført at fáa skil á, hvat Platon og Sokrates veruliga meina, og hvat ið er ‘tann heimspekiligi sannleikin’ í dialogunum. Men tað er ein týðandi partur av kjarnanum við dialogtekstslagnum. Dialogformurin eggjar lesaranum til at hugsa sjálvur og umhugsa tað, sum kjakast verður um.

Dialogar Platons hava havt eina djúptøkna ávirkan á heimsspeki og hugsan í Vesturheiminum, og bókmentaliga dygdin setur teir ímillum fremstu verkini í fornøld, og er óloysiliga knýtt at heimspekiliga virki Platons.

The post Platon Dialogar onnur bók appeared first on H.N. Jacobsens Bókhandil.

Platon Dialogar – Fyrsta bók

Rúni Brimvík — Thu, 11 Dec 2025 11:00:32 +0000

Parmenides/Theaitetos/Sofisturin/Statsmaðurin

Verk Platons eru eyðkend av, at næstan øll eru skrivað sum dialogar; samtalur. Tað merkir, at tey eru ein samtala millum Sokrates og ein ella fleiri aðrar menn.

Platon er ongantið sjálvur við í samtalunum, men heldur seg aftanfyri sum rithøvundur. Hann greiðir so statt ikki beinleiðis frá um heimspeki sina, soleiðis sum heimspekingar vanliga gera. Miðling hansara er óbeinleðis, tað merkir hon kemur til sjóndar ígjøgnum aðrar persónar, serliga Sokrates. Platon er rithøvundurin, og Sokrates er høvuðspersónur Platons, sum tosar tað mesta av tíðini.

Samstundis heldur Sokrates fast við, at hann veit ikki rættiliga nógv um tey evnini, sum kjakast verður um í dialogunum. Við hvørt sigur hann, at hann als einki veit. Harafturímóti endurgevur hann, hvat hann hevur hoyrt frá øðrum ella hann roynir seg varisliga fram við at orða, hvussu okkurt kundi verið,.

Alt hetta merkir, at tað kann vera torført at fáa skil á, hvat Platon og Sokrates veruliga meina, og hvat ið er ‘tann heimspekillgi sannleikin’ í dialogunum. Men tað er ein týðandi partur av kjarnanum við dialogtekstslagnum. Dialogformurin eggjar lesaranum til at hugsa sjálvur og umhugsa tað, sum kjakast verður um.

Dialogar Platons hava havt eina djúptøkna ávirkan á heimspeki og hugsan Vesturheiminum, og bókmentaliga dygdin setur teir ímillum fremstu verkini fornøld, og er óloysiliga knýtt at heimspekiliga virki Platons.

The post Platon Dialogar – Fyrsta bók appeared first on H.N. Jacobsens Bókhandil.

The Republic

Rúni Brimvík — Mon, 10 Feb 2025 11:29:50 +0000

The post The Republic appeared first on H.N. Jacobsens Bókhandil.

Euthýfron

Rúni Brimvík — Fri, 13 Nov 2020 11:56:25 +0000

Samrøða um gudsótta millum Sokrates og Euthýfron. Hanus Kamban hevur viðmerkt.

The post Euthýfron appeared first on H.N. Jacobsens Bókhandil.

Staturin

Rúni Brimvík — Tue, 10 Nov 2020 17:56:33 +0000

Í Statinum leggur Platon fram sína statslæru, seinni endurskoðaði hann hana eitt sindur í Lógunum. Hann sær statin í samsvari við mannasálina og teir tríggjar partarnar, hon er samansett av: skynsemi, vilja og innantrongd. Idealstaturin skal hava tríggjar samsvarandi stættir: Teir sum stjórna skulu vera teir klókastu og best útbúnu, t.e. heimspekingarnir; vaktararnir ella hermenninir er tann stættin, sum svarar til dirvið og viljan; vinnulívsmenninir skulu samsvara til girndirnar. Hvør av hesum stættunum hevur sína egnu serstøku dygd, sum er ávikavist vísdómur, dirvi og hóvsemi, og tá ið tað rætta lutfallið er millum stættirnar í statinum (samsvarandi teir tríggjar partarnar í sálini hjá einstaklinginum) verður eisini tann fjórða dygdin, rættvísið, gjørd til veruleika.

The post Staturin appeared first on H.N. Jacobsens Bókhandil.

Lógirnar Epinomis

Rúni Brimvík — Tue, 10 Nov 2020 17:56:22 +0000

Lógirnar eru helst seinasta verkið, sum Platon greiddi úr hondum. Tríggir gamlir menn ganga ein heitan summardag á Kreta. Teir eru á veg til Idafjallið og Zeushellið, har Zeus á sinni gav kretoyingum tær fyrstu lógirnar. Meðan tir ganga, skifta teir orð um, hvussu jørðin skal verða býtt sundur, hvørji fólk skulu búgva har, hvørjir stovnar og embæti tørvur verður á.

The post Lógirnar Epinomis appeared first on H.N. Jacobsens Bókhandil.

Platon Menon Ritverk 2

Rúni Brimvík — Tue, 10 Nov 2020 17:55:57 +0000

Samrøðan í hesum dialogi fer fram ein góðan várdag í árinum 402 fyri okkara tíðarrokning. Teir, sum skifta orð, eru Menon, ein ungur aðalsmaður úr Thessalia, og Sokrates, nú um 68 ár. Við í orðaskiftinum eru ein part av tíðini Anýtos, ein politikari í Athen, og ein av Menons trælum.

The post Platon Menon Ritverk 2 appeared first on H.N. Jacobsens Bókhandil.